Przed 1400 laty w wielkim mieście Majów kobieta została najwyższym władcą
30 października 2025, 10:07Przed 1400 laty w mieście Majów Cobá rządziła królowa Ix Ch’ak Ch’een, poinformowali naukowcy z meksykańskiego Narodowego Instytutu Antropologii i Historii. Imię władczyni z VI wieku udało się poznać dzięki odnalezieniu w ubiegłym roku i odczytaniu tzw. Kamienia Fundacyjnego. To pierwszy monument powiązany ze zbiornikiem wodnym w Cobá i jeden z największych takich zabytków w całej strefie archeologicznej Quintana Roo.
Cały stan na energii odnawialnej
15 kwietnia 2013, 17:31W 2009 roku profesorowie Mark Jacobson (Uniwersytet Stanforda) i Mark Delucchi (Uniwersytet Kalifornijski, Davis) opublikowali w Scientific American artykuł, w którym stwierdzili, że do roku 2030 cały świat mógłby przestawić się na energię odnawialną. Wywołali przy tym poważną dyskusję, gdyż ich artykuł zawierał bardzo konkretne wyliczenia dotyczące np. liczby koniecznych instalacji różnego typu
LLNL publikuje otwartą bazę danych z wyliczonym milionem orbit wokół Ziemi
19 lutego 2026, 11:14Satelity umieszczone między Ziemią a Księżycem są kluczowym elementem wielu współczesnych technologii, od telekomunikacji przez nawigację po obronność. Jednak stwierdzenie, na jakiej dokładnie orbicie należy umieścić satelitę, jest trudnym zadaniem wymagającym olbrzymiej pracy obliczeniowej. Naukowcy z Lawrence Livermore National Laboratory (LLNL) opublikowali otwartą bazę danych z milionem możliwych orbit oraz kodem wykorzystanym do ich obliczenia. Dzięki superkomputerom, którymi dysponuje LLNL, każdy chętny otrzymał informacje potrzebne do zaplanowania misji, monitorowania ruchu wokół Ziemi czy przewidywania, w jaki sposób niewielkie perturbacje mogą zaburzyć orbitę satelity.
Ukryte w wodzie
5 czerwca 2013, 11:36Amerykańska Marynarka Wojenna finansuje m.in. badania nad... kamuflażem ryb. Dzięki temu chce udoskonalić własne obiekty pływające, jak i stworzyć technologie do wykrywania obcych jednostek. Najnowsze takie badania wykazały istnienie nowego, nieznanego dotychczas sposobu ukrywania swojej obecności w morzu
Kosmiczne pierścienie zdradzają masę młodych planet
29 maja 2026, 13:11Astronomowie przez lata przyglądali się pierścieniom pyłu (dyskom protoplanetarnym) otaczającym młode gwiazdy. Wiedzieli, że te struktury prawdopodobnie zdradzają obecność rodzących się planet lecz powiązanie cech dysków z konkretnymi masami planet pozostawało poza ich zasięgiem. Teraz zespół badaczy z Uniwersytetu Warwick, MIT i McMaster University opracował metodę, która pozwala odczytać te informacje niemal wprost z obserwacji.
Najstarszy napis z Jerozolimy
15 lipca 2013, 10:50W Jerozolimie, w pobliżu Wzgórza Świątynnego, odkryto najstarszy alfabetyczny tekst znaleziony na terenie miasta. Wyryto go na dużym pitosie, znalezionym wraz ze szczątkami sześciu innych przez zespół doktora Eilata Mazara. Pitos to rodzaj wielkiego dzbana o beczkowatym kształcie, w którym przechowywano żywność
Polacy stworzyli olbrzymią bazę danych oddziaływania leków psychotropowych na EEG
10 sierpnia 2026, 10:21Leki psychotropowe od dekad stanowią podstawę leczenia zaburzeń psychicznych, jednak sposób, w jaki dokładnie wpływają na aktywność elektryczną mózgu, nigdy wcześniej nie został zbadany na tak dużą skalę. Zespół naukowców – w składzie Magdalena Szponar, Patrycja Dzianok, Bartłomiej Gmaj, Wojciech Jernajczyk i Jan Kamiński – z Instytutu Biologii Doświadczalnej im. Nenckiego PAN, Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, Instytutu Psychiatrii i Neurologii oraz SUNY Upstate Medical University, przeanalizował ponad 24 tysiące zapisów EEG pochodzących z dwóch warszawskich szpitali psychiatrycznych. Wyniki tej pracy, opublikowane w czasopiśmie eBioMedicine, tworzą największy jak dotąd atlas neurofizjologicznych „podpisów" głównych klas leków psychotropowych.
Odkryli mechanizm przenikania nanocząstek
23 sierpnia 2013, 10:19Ściany komórkowe bardzo dobrze chronią wnętrze komórki. Dlatego też dostarczenie leków czy środków odżywczych do wnętrza komórek bez ich jednoczesnego zniszczenia jest niełatwym zadaniem. Jednak w 2008 roku naukowcy wykazali, że nanocząstki złota pokryte cienką warstwą specjalnego polimeru mogą przenikać do komórek, nie czyniąc im przy tym krzywdy
Oceany bardziej zagrożone niż sądzono
4 października 2013, 11:23Zdaniem IPSO (International Programme on the State of the Ocean), pozarządowej organizacji skupiającej czołowych naukowców, oceany znajdują się w gorszej kondycji niż sądziliśmy. Zagraża im "śmiertelna trójka" - globalne ocieplenie, zakwaszenie i ubytek tlenu.
Udało się powstrzymać rzadki nowotwór u myszy
27 grudnia 2013, 18:29Uczeni z UT Southwestern Medical Center dowiedli, że rzadki śmiertelny nowotwór może zostać całkowicie wyleczony poprzez zwykłe zahamowanie działania proteiny związanej z jego wzrostem. Z artykułu opublikowanego w Cell Reports dowiadujemy się, że wystarczy powstrzymać działanie BRD4 by doprowadzić do śmierci komórek mysiego modelu złośliwego nowotworu osłonek nerwów obwodowych (MPNST)
